امام محمد باقر
محمد باقر
مختصات: ۴۹٫۴۲″ ۳۶′ ۳۹°شرقی ۱٫۰۷″ ۲۸′ ۲۴°شمالی / ۳۹٫۶۱۳۷۲۷۸غرب ۲۴٫۴۶۶۹۶۳۹جنوب (نقشه)
 امام محمد باقر |
|
|---|---|
 |
|
| نقش | پنجمین امام شیعیان |
| نام | امام محمد باقر |
| کنیه | ابوجعفر |
| زادگاه | مدینه |
| مدفن | قبرستان بقیع، مدینه |
| لقب(ها) |
باقرالعلوم |
| پدر | علی بن الحسین |
| مادر | فاطمه بنت حسن بن علی |
| فرزند(ان) | جعفر صادق، ابراهیم، علی، عبدالله، زینب، ام سلمه |
| طول عمر |
۵۷سال (سال ۹۵ تا ۱۱۴ پس از هجرت) |
ابوجعفر، محمد بن علی الباقر، مشهور به محمد باقر امام پنجم شیعیان که آنها از وی با عنوان امام محمد باقر یاد میکنند. کنیهاش «ابوجعفر» و «باقرالعلوم» زادهٔ سوم صفر یا نخست رجب سال ۵۷ هجری در مدینه. پدر وی ابومحمد علی السجاد زین العابدین و مادرش فاطمه بنت حسن بن علی است.
محتویات[نهفتن] |
فرزندان
برای محمد باقر هفت فرزند یاد کردهاند، پنج پسر و دو دختر:
- جعفر صادق. (امام ششم شیعیان)
- عبد الله بن محمد. او هم از ناحیه پدر و هم از ناحیه مادر با جعفر صادق متحد است. وی صاحب فضل و صلاح بوده که فردی از بنی امیه به او سم خورانید و او را کشت.[۱]
- ابراهیم بن محمد، از ام حکیم.
- عبید الله بن محمد، از ام حکیم.
- علی بن محمد، ام ولد.
- زینب بنت محمد، از ام ولد.[۲]
- ام سلمه، از ام ولد.
برخی، تنها شش فرزند برای محمد باقر نام بردهاند و بر این باورند که وی فرزندی به نام عبید الله نداشتهاست.[۳]
گروهی دیگر گفتهاند که دو دختر نداشتهاست، بلکه زینب و ام سلمه در حقیقت دو نام برای یک دختر است[۴].
یاران و شاگردان
به دلیلی سستی حکومت امویان باقر و فرزندش صادق توانستند حوزههای بزرگ درسی ایجاد کنند. بخش بزرگی از احادیث شیعیان از این دو شخص است و مثل قال باقر و قال صادق که میان شیعیان رواج دارد نیز به این نکته اشاره دارد. بعضی از بزرگان اهل سنت و بعضی از مردم ایران نیز جزء شاگردان محمد باقر بودهاند که نام برخی به شرح زیر است:
- ابوعبداللّه جابربن یزید بن حارث جعفی
- محمد ابن مسلم ثقفی کوفی
- عبدالملک بن اَعیَن
- سلیمان بن خالد
- برید بن معاویه عجلی
- ابوخالد کابلی
- فُضَیل بن یَسار
- ابوالصّبّاح کِنانی
- حمّاد بن ابی سلیمان (ایرانی)
- داوود بن ابی هند سرخسی(ایرانی)
- محمّد بن اسحاق (ایرانی)
- میمون قدّاح مکّی
- معروف بن خرّبُوذ
- عبدالله بن عطاء مکّی
محمد باقر و ضرب سکه در قلمرو اسلامی
سکههای رومی تا زمان خلافت عبدالملک مروان در قلمرو مسلمانان رایج بود. به دنبال سردی رابطه بین امپراطور روم و خلیفه مسلمانان، خلیفه به پیشنهاد محمد باقر تصمیم به ضرب سکه گرفت. وی در زمینه برخی خصوصیات سکهها، رهنمودهایی داد تا تقلب و دخل و تصرف در آنها به آسانی میسرنباشد و به عبدالملک گفت: «از مردم بخواه تا از این پس با این سکهها معاملات خود را انجام دهند و مبادلات اقتصادی را با سکههای رومی ممنوع و دارای مجازات اعلام کن.» در ظرف چند ماه سکههای اسلامی در روابط اقتصادی به کار گرفته شد.[۵]
آثار
تفسیر باقر
رسالهای در تفسیر قرآن منسوب به محمد باقر به جای ماندهاست. به گفته برخی منابع این رساله حاصل استنساخ یکی از شاگردان وی میباشد.[۶]
المناسک
در حدیثی از جعفر صادق چنین آمده که آداب حج در فقه شیعه برای اولین بار توسط محمد باقر تدوین شدهاست.[۷]
مرگ
به گفته برخی منابع محمد باقر در ۷ ذی الحجه سال ۱۱۴ پس از هجرت در سن ۵۷ به دستور هشام بن عبدالملک در مدینه مسموم و کشته شد.[۸]
آرامگاه
آرامگاه محمد باقر در شهر مدینه در قبرستان بقیع کنار سه امام دیگر شیعیان مدفون است آرامگاه ایشان برخلاف بیشتر امامان شیعه هم اکنون گنبد و ضریح ندارد.