شويد
شوید
شِوید یا شِوِد (نام علمی: Anethum graveolens dhi ) گیاهی است یکساله یا دوساله که گاهی بلندی آن به یک متر نیز میرسد. ریشه آن راست و مخروطی شکل و سفید است. این گیاه بومی جنوب غربی و آسیا و آسیای میانهاست و امروزه در بیشتر نقاط گیتی از جمله بخشهای جنوب اروپا، ایران، مصر، آمریکا و چین پرورانده میشود. شهرستان اقلید بزرگترین تولید کننده شوید در ایران است.
میوه شوید بیضوی شکل، مسطح و به درازای ۴ میلیمتر و پهنای ۳ میلیمتر است. رنگ آن قهوهای روشن و در سطح آن برجستگیهایی به رنگ زرد و در کنارههای آن لبه بال مانندی به رنگ زرد روشن دیده میشود.
|
|
تاریخچه شوید
گویند که اصل شوید از ایران و مصر و هند بوده است و از این کشورها به کشورها و قارّههای اروپا و آمریکا رفته و کشت شده است. در اکثر کشورهای اطراف دریای مدیترانه کشت شوید رایج است. در برخی از نواحی این کشورها باد باعث پراکنده شدن بذر شوید و خودرو شدن آن شده است به طوری که در برخی از چمنزارها و یا کنارههای سنگها و پیادهروها و خانههای ییلاقی شوید میروید.
در اروپا تخم شوید در پاییز میرسد و پرندگان کوچک آن را سمّی میدانند به قدری که به آن نزدیک نمیشوند. البتّه احتمال میرود که این هراس به دلیل آن باشد که از بوی تخم شوید خوششان نمیآید زیرا که تخم شوید سمّی نیست.شوید در تمام تابستان گل دارد ولی گل آن از شیره و گردِ گل کمی برخوردار است.
بر روی برگهای پاپیروس که در مصر به دست آمده نوشته شده است که مصریان قدیم شوید را مثل سبزی خوردن همراه با غذا مصرف مینمودهاند. در تورات گفته شده است که قوم بنی اسرائیل به شوید به عنوان یکی از سبزیهای مفید توجّه داشتهاند و مانند زیره از آن بهره میبردهاند. یونانیان قدیم شوید را سبزیای دارویی با خاصیّتهای اعجابانگیز میدانستند. فیثا غورث و بقراط حکیم معتقد بودند گرفتن چند برگ شوید در دست چپ انسان را از بیماری حمله و صرع محافظت میکند. در روم قدیم هم شوید نشانهٔ سر زندگی، شادابی و لذّت بوده است. به همین خاطر گلادیاتورها به جستجوی روغن آن بودهاند تا شاید بتوانند به وسیله آن قدرتمند شوند!
پیروان مکتب پزشکی «سالرن» عقیده داشتند که شوید بادشکن است و افراد چاق را لاغر میکند. «ماتیول» هم عقیده داشته است که اگر کسی دچار سکسکه شود باید نخست مقداری تخم شوید را در آتش ریخت و سوزاند، سپس به فردی که دچار سکسکه شده است گفت که از دود به دست آمده نفس بکشد. به این ترتیب مشکل وی هم رفع خواهد شد.
مردم بعضی از نواحی شمال فرانسه که در مرز بلژیک ساکن هستند عقاید خاصّی نسبت به شوید دارند. زنان آن منطقه شوید را در برخی از لباسهای زیر خود مثل سوتین، شُرت، جوراب ویا در کفش و یا حتّی درکشپشت شلوارهای خود (زنان فرانسه در زمانهای قدیم شلوارهای نازک به رنگهای بسیار روشن و همچنین کمی گشاد میپوشیدند، به دلیل گشاد بودن شلوارهایشان همیشه مجبور به کش انداختن به پشت شلوارهایشان بودند، حتّی شلوارهای جینشان هم کش داشته است! در ضمن شیوهٔ لباس پوشیدنشان هم طوری بوده که به راحتی مشخّص میشده که شلوارشان کش دارد و به همین دلیل همیشه مورد تحقیر جهانیان بودهاند. این مردم به استفاده از کش عادت زیادی داشتهاند و به همین خاطر حتی سوتینهایی داشتهاند که کش داشته و یا به آن کش میانداختهاند!
